In oktober 2018 start EVA bxl in samenwerking met opleidings- en zorgpartners een actieonderzoek om een buurtgericht zorgmodel te ontwikkelen in twee superdiverse Brusselse buurten, namelijk Kuregem en de Brabantwijk. Werkzoekende mantelverzorgers met zorgervaring volgen een valoriserend opleidingstraject. Ze gaan aan de slag bij zorgpartners in de twee wijken en onderzoeken welke betekenisvolle rol ze kunnen spelen als connecteur tijdens hun zoektocht naar kwetsbare ouderen. Parallel volgen zorgprofessionals en vrijwilligers uit de buurten Kuregem en de Brabantwijk workshops rond cultuursensitieve en buurtgerichte zorg. Samen experimenteren we per wijk hoe een buurtgericht zorgmodel vorm kan krijgen.
De website geeft één verhaal weer vanuit drie verschillende perspectieven. Elke persona vertelt het verhaal op haar manier. Wanneer ze elkaar ontmoeten, kan er doorgeklikt worden op een andere verhaallijn.
Nieuwsgierig? Ontdek het verhaal van Irina, Malika of Nadia en hoe ze met elkaar verbonden zijn.

Het actieonderzoek ‘Cultuursensitieve zorgambassadeur’ startte in oktober 2018 en bestond uit twee testfases van telkens 6 maanden. De testfases waren opgebouwd aan de hand van een iteratief proces: concept – test – evaluatie – aanpassing.

De eerste testfase liep van september 2019 t.e.m. maart 2020. Toen kwam de coronacrisis waardoor de tweede testfase een maand werd uitgesteld. De tweede testfase ging uiteindelijk van start in oktober 2020 en liep tot april 2021.
Tijdens de testfasen werd er geëxperimenteerd met de ontwikkeling van een valoriserende opleiding voor werkzoekende mantelzorgers én de ontwikkeling van een buurtnetwerk met de inzet van de brugfiguren. Bij de start van het project gaven we deze brugfiguren de naam ‘cultuursensitieve zorgambassadeurs’. Doorheen het project zijn we overgestapt naar ‘connecteur’ gezien het beleid deze term hanteerde.
De ‘Oriëntatieopleiding zorg Cultuursensitieve Zorgambassadeur’ is een professionele loopbaanoriëntatie voor werkzoekenden, die kansen biedt aan een divers publiek dat het potentieel heeft om in de zorg te werken. Gedurende 2 jaar werd deze opleiding erkend en gesubsidieerd door VDAB Brussel en door het Ministerie van Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. De ‘Orientatieopleiding zorg Cultuursensitieve Zorgambassadeur’ is het resultaat van een tweede fase van het project. Oorspronkelijk was de ambitie om deelnemers op te leiden naar een job als cultuursensitieve zorgambassadeur. Dit bleek echter te hoog gegrepen. Het beroep cultuursensitieve zorgambassadeur bestaat immers (nog) niet, en de opleiding bood de deelnemers geen reële kans op tewerkstelling.
In de loop van het project verschoof de focus van de opleiding. De deelnemers kregen de kans om hun loopbaanperspectief in de zorg te verkennen, en dit op een andere wijze dan in de klassieke oriëntatiemodules. Eerder dan een beroepsopleiding werd het project een alternatief leertraject-en-oriëntatieopleiding, met als nieuwe naam ‘Oriëntatieopleiding zorg Cultuursensitieve Zorgambassadeur’.
Interesse in het verloop van opleidingstraject? Neem contact op met Groep INTRO Brussel en Brusselleer.
Meer weten? Volg het verhaal van Malika of lees de nota over onze ervaringen van het valoriserend opleidingstraject:
Het actieonderzoek had van bij de aanvang als doel om het zorg- en welzijnsaanbod toegankelijk te maken voor ouderen. 41% van de ouderen in Brussel hebben een migratieachtergrond, andere steden volgen deze evolutie (StatBel,2021). Om het zorg- en welzijnsaanbod zo toegankelijk mogelijk te maken voor de ouderen in Brussel, hebben we gekozen voor een verbindend brugfiguur die iedereen kent: de cultuursensitieve zorgambassadeur of connecteur.
Connecteurs kunnen een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van een buurtgerichte zorg op maat. Maar het is geen magische toverstok. Buurtgerichte zorg is en blijft immers een complex geheel dat meer nodig heeft dan enkel een verbindende brugfiguur. Het is vooral een veranderingsproces waarin veel lokale actoren van het formele en informele zorg- en welzijnsaanbod betrokken zijn. Samenwerken aan eenzelfde gemeenschappelijk doel is altijd een uitdaging van lange adem.
Benieuwd naar onze lessons learned? Lees onze nota over de rol van een cultuursensitieve zorgambassadeur in een buurtgericht zorgmodel:
EVA bxl liet zich voor het valoriserend traject inspireren door transnationale partners uit Finland en Zweden. Onder de vlag ‘Empowering Migrants for Employment’ (EME) leren EVA bxl, TSL, de gemeente Pitea en ABF van elkaars goede praktijken om de werkgelegenheid van personen met een migratieachtergrond te verbeteren. Samen versterken de transnationale partners hun praktijkkennis over een inclusieve benadering van beroepsgerichte opleidingen, en maken ze de arbeidsmarkt toegankelijker voor verborgen en onbenutte talenten.
Ben jij ook benieuwd naar wat de Finse en Zweedse partners in hun mars hebben? De resultaten van het wederzijds leer- en evaluatieproces zijn zichtbaar op de website van het EME-project:
Van oktober 2018 tem april 2021
Kenniscentrum WWZ, VUB – BAS, Groep INTRO, CBE Brusselleer, CBAI, Aksent, Familiehulp, I-mens, Medikuregem, Cosmos, Maison BILOBA Huis, Gammes, Piteå Kommun, Arbetarnas bildningsförbund, Työväen Sivistysliitto en nog vele andere.
ESF Vlaanderen, Vlaamse Gemeenschapscommissie Welzijn, Vlaams Gemeenschap (VDAB en Brusselfonds) en Fonds Dr. Daniël De Coninck beheerd door Koning Boudewijnstichting
De lessons learned van het actieonderzoek zijn gebundeld in twee nota’s:
De bevindingen vanuit dit onderzoeksproject die naar voor geschoven worden, zijn bevestigd door verschillende onderzoeken. Cultuursensitieve zorg en outreachend aan de slag gaan wordt beïnvloed door verschillende factoren zoals personeelstekort, onderfinanciering, beleidsbeslissingen, context en de vele transities waar organisaties doorgaan.
Lees de volgende artikels over cultuursensitieve zorg en outreachend werken:
Heb je vragen?
Of wil je meer duiding?
made in josworld
2021, EVA bxl © Copyright
Dit project is een initiatief van EVA bxl in samenwerking met diverse welzijns- en zorgorganisaties en opleiding aanbieders: Aksent, Brusselleer, CitiSen, Cosmos, CVO Brussel, Familiehulp, Forum, Gammes, Groep INTRO, I-mens, Kenniscentrum WWZ, Maison BILOBA Huis, Medikuregem, VUB en Zoniënzorg.
De personages Irina en Malika zijn fictief maar gebaseerd op waargebeurde verhalen van het project. De foto’s zijn getrokken ter illustratie van het verhaal. Nadia werkt effectief als verpleegster bij Medikuregem. Haar verhaallijn zijn een neerslag van waargebeurde feiten tijdens het project.